Żółw w literaturze. Motyw wojny, przemiany i podróży
DOI:
https://doi.org/10.24136/rsf.2024.008Keywords:
gad, zwierzę, konflikt, prozaAbstract
Celem artkułu jest ukazanie występowania motywu żółwia w prozatorskich utworach literackich. Analizuję obecność gadów w książkach pod kątem motywu przemiany człowieka w zwierzę i zwierzęcia w człowieka (Pidgin i Theresa C. Barkera, Wielki Pan i żółw M. Modrak, Żółw Taraziego T. Pułatowa), żółwia jako świadka działań wojennych, a przy tym symbol oporu wobec niemieckiego okupanta (Znak żółwia E. Paukszty, Spod znaku żółwia K. Steckiego, Moje żółwie I. Siwkowskiej, Kinderszenen J.M. Rymkiewicza) i gadów, wokół przetransportowania których skonstruowana jest fabuła powieści (Żółwi dziennik R. Hobana, Żółwie w aerobusie S.M. Grabowskiego). Żółw okazał się bogatym źródłem inspiracji i nic nie wskazuje na to, aby gad, który na dobre wkroczył do świata literatury, szybko miał z niej zniknąć.
References
Św. Ambroży, 1990, w: D. Forstner OSB, Świat symboliki chrześcijańskiej, przekł. i oprac. W. Zakrzewska, P. Pachciarek, R. Turzyński, Warszawa, s. 312.
Antosiak E., 2005, „Spacer z żółwiem” – Paryż w ujęciu Waltera Benjamina, [w:] http://www.appendix.ifil.uz.zgora.pl/archives/2005-1/antosiak.pdf.
Arystoteles, 1982, Zoologia, przekł. i komentarze P. Siwek, Warszawa, s. 63.
Bakun R. CM, 2005, Mądrość afrykańskich przysłów, Kraków, s. 82, 35.
Barker C., 2022, Pidgin i Theresa, przeł. J. Skowroński, w: Lśnienie w ciemności, red. H.- Å. Lilj, przeł. J. Skowroński, Poznań.
Borges J.L. przy współpracy M. Guerrero, 1983, Zoologia fantastyczna, przeł.
Z. Chądzyńska, Warszawa, s. 105.
Bralczyk J., 2019, Zwierzyniec, Warszawa, s. 297.
Chmielowski B., Nowe Ateny, [w:] http://biblioteka.kijowski.pl/ chmielowski%20benedykt/ateny.pdf.
Cooper J.C., 1998, Zwierzęta symboliczne i mityczne, przeł. A. Kozłowska-Ryś, L. Ryś, Poznań, s. 321-324 Dobrowolska H., 1990, Gady, Warszawa.
Dzwonkowski T.A., 1985, Pamiętniki: czyli pamiątka po ojcu dla Józefy z Dzwonkowskich Komornickiej, Warszawa, s. 94.
Fajnsztejn D., 1938, Potwory fantastyczne w wierzeniach i mitach, „Rozprawy, Materjały Wydziału i Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie” t. IX, z. 3.
Fearn N., 2007, Zenon i żółw. Jak myślą filozofowie, przeł. M. Pawlikowska, Warszawa, s. 31.
Grabowski S.M., 1927, Żółwie w aerobusie. Nowela madagaskarska, Poznań.
Jarczyk M., 2013, Wybrane aspekty mitu w „Hymnie homeryckim do Hermesa”, „Symbolae Philologorum Posnaniensium Graecae et Latinae” nr XXIII/2, s. 19.
Jóźwicka M., 2021, Z dziejów i źródeł „Traktatu przyczyny zjawisk naturalnych” Plutarcha, „Analecta” R. XXX/2, s. 83.
Kamiński A., 1995, Kamienie na szaniec, Katowice, s. 89-90.
Księga Kapłańska 29.
Karczmarczuk R., Zwierzęta w kulcie, mitach i wierzeniach, „Kosmos” 1996, nr 45 (1).
Klaudiusz Elian, 2005, O właściwościach zwierząt (wybór), przekł., wstęp i przypisy A.M. Komornicka, Warszawa, s. 89-90.
Korus K., 2015, Hymn do Hermesa, Elementy komiczne czy mim?, „Wratislaviensium Studia Classica olim Classica Wratislaviensia” nr IV/XXXV, s. 40.
Matuszewski A., 2011, Popularyzacja nauki europejskiej w twórczości Jana Jonstona, „Kwartalnik Nauki i Techniki”, s. 60.
Michalski Cz., 1974, Wojna warszawsko-niemiecka, Warszawa, s. 168-170.
Młynarski M., 1971, Nasze gady, Warszawa, s. 66.
Modrak M., 2016, Wielki Pan i żółw, w: tejże, Wielki Pan i żółw. Zbiór baśni nowoczesnych, Lublin.
Pauzaniasz, Wędrówki po Helladzie, [w:] http://biblioteka.kijowski.pl/ antyk%20grecki/%20pauzaniasz%20%20w%E4%99dr%E3%B3wka%20po%2 0helladzie%20ks.1-10.pdf.
Pawlikowska-Jasnorzewska M., 2019, Akwarium (III), [w:] tejże, Złote myśli kobiety, Warszawa, s. 215.
Peter E., Gady – fakty i mity, 2014, „Wiadomości Zootechniczne” R. LII, nr 1, s. 92-99.
Pułatow T., 1990, Żółw Taraziego, przeł. A. Bogdański, Warszawa.
Rabelais F., 1973, Gargantua i Pantagruel, t. II, przekł., komentarze, wstęp T. Boy- Żeleński, Warszawa, s. 80.
Rymkiewicz J.M., 1963, Bias z Priene, w: tegoż, Metafizyka, Warszawa, s. 146.
Rymkiewicz J.M., 2008, Kinderszenen, Warszawa.
Stecki K., 1979, Spod znaku żółwia, Warszawa.
Stelingowska B., Sceny z życia żółwi. Żółw w kulturze, literaturze, języku oraz… w kuchni, [w:] https://www.researchgate.net/profile/Barbara-Stelingowska2/ publication/376835485_SCENY_Z_ZYCIA_ZOLWI/links/658c02716f6e450f1 9a6a08c/SCENY-Z-ZYCIA-ZOLWI.pdf.
Szarota T., 1988, Okupowanej Warszawy dzień powszedni, Warszawa, s. 230.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Copyright© by Publishing House Kazimierz Pulaski University of Technology and Humanities in Radom. All rights reserved.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
