Maria Fołtyn propagatorką twórczości Stanisława Moniuszki w świecie. w 100 rocznicę urodzin Marii Fołtyn – honorowego obywatela miasta Radomia
DOI:
https://doi.org/10.24136/10.24136/rsf.2024.023Keywords:
Maria Fołtyn, Stanisław Moniuszko, Halka, Straszny Dwór, ojciec polskiej opery narodowej, muzyka polska, promocja kultury polskiejAbstract
28 stycznia 1924 r. w Radomiu przyszła na świat Maria Fołtyn. Los nie oszczędzał jej trudności – musiała pokonać wiele przeszkód, aby ostatecznie wspiąć się na szczyty kariery. Na swojej drodze spotkała dobrych, zamożnych ludzi, wrażliwych na jej talent. Dzięki ich wsparciu mogła kształcić głos u wybitnych mistrzów tamtego czasu. Samozaparcie i upór w dążeniu do celu sprawiły, że z ubogiej, lecz pięknie śpiewającej dziewczynki wyrósł „muzyczny gigant”, tytan pracy. Zdobyła sławę najpierw jako wybitna śpiewaczka, a następnie podbiła świat jako reżyser operowy. Niestrudzenie promowała Polskę i jej kulturę. Jej życie najlepiej oddaje pierwsza fraza słynnej arii z II aktu opery Tosca: „Żyłam sztuką, żyłam miłością…”. Ta miłość w szczególny sposób dedykowana była twórcy Polskiej Opery Narodowej – Stanisławowi Moniuszce. Miłość, z pozoru platoniczna, okazała się odwzajemniona, gdyż sława, którą zdobyła dzięki niemu, przerosła wszelkie oczekiwania. Już na początku swojej muzycznej fascynacji tym wybitnym kompozytorem Maria Fołtyn zyskała wymowne miano „wdowy po Moniuszce”. W muzycznej historii Polski XX wieku nie znajdziemy osoby równie zaangażowanej w promocję twórczości tego wartościowego kompozytora. Dzięki jej poświęceniu i ogromnemu wysiłkowi opery Halka i Straszny Dwór zostały z powodzeniem wystawione m.in. w Hawanie, Meksyku, Ankarze, Tokio, Bukareszcie, Turcji, Ameryce, na Kubie oraz Syberii. Zmarła 2 grudnia 2012 r. w Warszawie. Spoczywa na Powązkach, nieopodal grobowca Stanisława Moniuszki.
References
Baranowski, T. (Red.). (2008). Książę muzyki naszej. Twórczość Stanisława Moniuszki jako dziedzictwo kultury polskiej i europejskiej. Warszawa.
Fołtyn, M. (1997). Żyłam sztuką, żyłam miłością. Warszawa, Radom.
Grun, B. (1974). Dzieje operetki. Warszawa.
Jabłoński, M., & Nowicka, E. (Red.). (2005). Teatr operowy Stanisława Moniuszki.
Rekonesanse. Poznań.
Jachimecki, Z. (Red.). (1911). Stanisław Moniuszko. Warszawa.
Jarociński, S. (1955). Antologia polskiej krytyki muzycznej. Warszawa.
Jarociński, S. (1974). Orfeusz na rozdrożu. Warszawa.
Kański, J. (2014). Przewodnik operowy (wyd. 11, s. 370-371). Warszawa.
Panek, W. (1979). Maria Fołtyn – z Moniuszką w herbie. Pobrane 22.08.2023 z http://maestro.net.pl/document/ksiazki/Panek_Foltyn.pdf](http://maestro.net.pl/ document/ksiazki/Panek_Foltyn.pdf.
Państwowa Opera w Warszawie. (1955). 10 lat Opery Warszawskiej (1945-1955).
Warszawa.
Przybylski, T. (1980). Karol Kurpiński. Warszawa.
Prosnak, J. (1955). Kultura muzyczna Warszawy XVIII wieku. Warszawa.
PWN. (1975). Encyklopedia Warszawy. Warszawa.
PWN. (1984). Szkice o kulturze muzycznej XIX wieku (t. II). Warszawa.
PWM. (1966). Z dziejów polskiej kultury muzycznej (t. II). Warszawa.
PWM. (1967). Słownik muzyków polskich (t. II). Warszawa.
Rudziński, W. (1972). Moniuszko (wyd. 4). Kraków.
Strumiłło, T. (1958). Źródła i początki romantyzmu w muzyce polskiej. Warszawa.
Żarnowski, J. (Red.). (1983). Dziesięć wieków Europy. Warszawa.
Broszury i programy przedstawień Państwowa Opera w Warszawie. (1985). Halka, opera Stanisława Moniuszki 100 lat na scenie.
Państwowa Opera i Filharmonia w Warszawie. (1957). Hrabina. Opera w trzech aktach [Program przedstawienia].
Teatr Wielki. (1983). Straszny Dwór [Program z kalendarium moniuszkowskie na tle wydarzeń historycznych].
Teatr Wielki. (1998). Halka [Program przedstawienia].
Teatr Wielki Opera Narodowa. (1995). Halka. Opera w czterech aktach [Program premiery 16 grudnia 1995 r.].
Archiwalia i materiały audio Bączkowski, E. (2009). Wywiad z Marią Fołtyn [Zapis audio]. Archiwum prywatne autora.
Mokosa, H. (1930-1945). Pamiętniki rodzinne [Rękopis niepublikowany].
Archiwum prywatne autora, Radom.
Wrocławski, S. (2024). 53 preludia organowe na tematy polskich pieśni kościelnych [Książeczka do wydania CD]. Megavox.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Copyright© by Publishing House Kazimierz Pulaski University of Technology and Humanities in Radom. All rights reserved.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

