Mechanizmy kształtowania cen energii elektrycznej a procesy inflacyjne w Polsce w latach 2019-2023

Abstract

W niniejszym artykule zawarto analizę mechanizmów kształtowania cen energii elektrycznej w Polsce oraz ich powiązania z procesami inflacyjnymi w latach 2019–2023, uwzględniając przy tym charakterystykę struktury, zasad funkcjonowania i uczestników rynku energii w ujęciu krajowym. Treść opracowania obejmuje omówienie organizacji rynku hurtowego i detalicznego, wpływu regulacji klimatycznych na dynamikę podaży i popytu oraz ewolucji polskiego miksu energetycznego w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii. W tekście scharakteryzowano również teoretyczne i praktyczne aspekty inflacji, przybliżając metody jej pomiaru za pomocą wskaźnika CPI, inflacji bazowej, a także analizując determinanty popytowe i kosztowe, koncepcję krzywej Phillipsa oraz znaczenie inflacji bazowej. Warstwa empiryczna artykułu, oparta na danych statystycznych GUS, koncentruje się na identyfikacji czynników cenotwórczych w badanym okresie, takich jak wzrost kosztów uprawnień do emisji CO₂, wahania cen surowców energetycznych, skutki wojny w Ukrainie oraz kryzys energetyczny z lat 2021–2022. Na podstawie przeprowadzonych badań wykazano, że energia elektryczna jako kluczowy czynnik produkcji oddziałuje na wskaźniki cenowe zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, a analiza statystyczna potwierdziła istnienie silnej korelacji między zmianami cen energii a poziomem inflacji CPI i inflacji bazowej.