Przestępczość ubezpieczeniowa w Polsce w latach 2019-2023
DOI:
https://doi.org/10.24136/sepia.2026.005Keywords:
ubezpieczenia, przestępczość ubezpieczeniowa, amortyzacja, oszustwo ubezpieczeniowe, Polska Izba UbezpieczeńAbstract
W artykule przedstawiono problematykę przestępczości ubezpieczeniowej, aspekty prawne oraz ekonomiczne. Wskazano dynamikę badanego zjawiska w Polsce w latach 2019-2023. Uwzględniono jego przyczyny oraz formy. Omówiono definicję ubezpieczeń, przestępczości ubezpieczeniowej, a także kluczowe regulacje prawne związane z odpowiedzialnością karną za wyłudzenia oraz metody zwalczania przestępstw ubezpieczeniowych. Dokonano szczegółowej analizy danych Polskiej Izby Ubezpieczeń dotyczących wykrytych wyłudzeń w dziale ubezpieczeń na życie oraz majątkowych i osobowych, koncentrując się na skali ujawnionych przestępstw i ich wartości finansowej.
References
Bera A., Pozycja agenta ubezpieczeniowego na rynku ubezpieczeń: VII Międzynarodowa Konferencja Przestępczość Ubezpieczeniowa – materiały konferencyjne, Wydawnictwo SZCZECIN-EXPO, Szczecin, 2015.
Głuchowski J., Leksykon finansów, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2001.
Górniok O., Przestępstwa gospodarcze. Rozdział XXXVI i XXXVII Kodeksu Karnego. Komentarz, Warszawa, 2000.
Jaroch W., Przestępstwa ubezpieczeniowe, „Monitor Prawniczy – Miesięcznik Prawa Polskiego”, 1998, nr 11.
Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r., Dz.U.2024 poz. 17 t.j. wersja obowiązująca od 1 lipca 2024 r. do 12 lutego 2025 r.
Kucka E., Ubezpieczenia gospodarcze i społeczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn, 2009.
Majewski P., Polska Izba Ubezpieczeń, Komisja Ds. Przeciwdziałania Przestępczości Ubezpieczeniowej, Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2019 roku, Warszawa 2020, dostępny w: https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2020/12/PIU-ANALIZA-DANYCH-PRZESTĘPSTWA-UBEZPIECZENIOWE-RAPORT-201218.pdf [dostęp 15.05.2025].
Majewski P., Polska Izba Ubezpieczeń, Komisja Ds. Przeciwdziałania Przestępczości Ubezpieczeniowej, Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2020 roku, Warszawa 2021, dostępny w: https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2021/09/PIU-RAPORT-PRZESTĘPCZOŚĆ-2020_2_09_2021.pdf [dostęp 15.05.2025].
Majewski P., Polska Izba Ubezpieczeń, Komisja Ds. Przeciwdziałania Przestępczości Ubezpieczeniowej, Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2021 roku, Warszawa 2022, dostępny w: https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2022/10/PIU-RAPORT-PRZESTEPCZOSC-2021werok.pdf [dostęp 15.05.2025].
Majewski P., Polska Izba Ubezpieczeń, Komisja Ds. Przeciwdziałania Przestępczości Ubezpieczeniowej, Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2022 roku, Warszawa 2023, dostępny w: https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2023/09/PIU%20RAPORT%20PRZESTĘPCZOŚĆ%202022.pdf [dostęp 15.05.2025].
Majewski P., Polska Izba Ubezpieczeń, Komisja Ds. Przeciwdziałania Przestępczości Ubezpieczeniowej, Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2023 roku, Warszawa 2024, dostępny w: https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2024/10/PIU-RAPORT-PRZESTEPCZOSC-2023.pdf [dostęp 15.05.2025].
Niezgoda Z., Niektóre aspekty prawnokarnej ochrony ubezpieczycieli (instytucji ubezpieczeniowych) na gruncie unormowań art. 286 i 298 k.k., „Prokuratura i Prawo”, 2006.
Pauch D., Bera A., Jaganjac J., Insurance crime as a dysfunction of the insurance market – in the light of the results of an expert interview, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Organizacja i Zarządzanie”, nr 204.
Płókarz R., Iwanowicz B., Iwanowicz T., Przestępczość finansowa. Tom 1. Bankowość, ubezpieczenia, przedsiębiorstwa, wydawnictwo Difin, Warszawa, 2020.
Połeć R., Przestępczość ubezpieczeniowa w praktyce zakładów ubezpieczeń, w: Milianowska B., (red.), wyd. Arche, Sopot, 2021.
Prętki C., Wokół problematyki przestępczości ubezpieczeniowej, Wiadomości Ubezpieczeniowe, Wydawnictwo Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A., Warszawa, 1997.
Rydzek T., Przestępczość ubezpieczeniowa w świetle teorii i praktyki, „Prawo Asekuracyjne”, 1996, nr 2.
Warkałło W., Marek W., Mogilski W., Prawo ubezpieczeniowe, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1983.
Wiatrowski P., Przestępstwo oszustwa ubezpieczeniowego w teorii i praktyce wymiaru sprawiedliwości, w: Gnela B. (red.), Ubezpieczenia gospodarcze. Wybrane zagadnienia prawne, Warszawa, 2011.
Zespół UFG, Przestępczość ubezpieczeniowa. Infografiki przedstawiające najczęściej występujące rodzaje przestępczości ubezpieczeniowej, opublikowany 2 września 2019 r., dostępny w https://platforma.ufg.pl/portal/obywatel/bazawiedzy [dostęp 23.03.2025 r.].
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Studia Ekonomiczne, Prawne i Administracyjne
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
